అచ్చ తెలుగు మాట...

అచ్చ తెలుగు మాట...
పచ్చి తెలుగు మాట...
తెలుగునాట ప్రతి నోట పలకాలని;
ప్రతిన బూనరా సోదరా...
తెలుగుతల్లి రుణం తీర్చుకోరా...
నిను కన్ననేల విలువ తెలుసుకోరా...
నడవరా తెలుగుబాట...
మన జాతికదే వెలుగుబాట...
- రామ జోగయ్య శాస్త్రి

ఢిల్లీ తెలుగు వారిని ఉర్రూతలూగించిన 'జనంపాట-జనంమాట'

తెలంగాణా సాయుధ పోరాట యోధుడు, ప్రజా కవి సుద్దాల హనుమంతు శతజయంతి ఉత్సవం ఢిల్లీలో ఘనంగా జరిగింది. ఈ సందర్భంగా ఏర్పాటుచేసిన 'జనంపాట-జనంమాట' కార్యక్రమం స్థానిక తెలుగు ప్రజలను ఉర్రూతలూగించింది. మూడు గంటలకు పైగా ఏకబిగిన సాగిన సాంస్కృతిక సాయంత్రం ఆహూతులను కట్టిపడేసింది. ఆదివారం ఇక్కడి ఆంధ్రప్రదేశ్‌ భవన్‌లో సాహితి, ఆంధ్ర అసోసియేషన్‌ సంస్థలు సంయుక్తంగా ఏర్పాటు చేసిన ఈ కార్యక్రమానికి తెలుగు ప్రజలు

ఆర్చి బిషప్ మారంపూడి జోజి మృతి

ఆర్చ్ బిషప్ మోస్ట్ రెవరెండ్ మారంపూడి జోజి (68) శుక్రవారం గుండెపోటుతో మరణించారు. విజయవాడ కేథలిక్‌ పీఠాన్ని అధిరోహించిన తొలి తెలుగువాడు  బిషప్ మారంపూడి జోజి.  ఈయన ఓ దళితవాడలో.. పూరి గుడిసెలో..పేద కుటుంబంలో జన్మించి కేథలిక్‌ అగ్రపీఠాన్ని అధిరోహించిన దైవసేవకుడు. కేరళ, కర్ణాటక, తమిళనాడు, ఇటలీకి చెందిన చెందినవారు బిషప్‌లుగా కొనసాగిన విజయవాడ కేథలిక్‌ పీఠాన్ని అధిరోహించిన తొలి తెలుగువాడిగా ఖ్యాతి పొందారు. హైదరాబాద్‌ అగ్రపీఠాన్ని అధిరోహించిన తొలి దళిత ఆర్చిబిషప్‌గా తనదైన ముద్రవేశారు.

నేడు మాతృభాషా దినోత్సవం

'శిష్ట వ్యవహారిక' రూప శిల్పి గిడుగు రామమూర్తి జయంతి

గిడుగు రామ్మూర్తి పంతులు 147వ జయంతిని రాష్ట్ర ప్రజలు మాతృభాషా దినోత్సవంగా పాటిస్తున్నారు. శిష్ట వ్యవహారికం పేరిట వాడుక భాషలో బోధనకు ఆయన పెద్దపీట వేశారు. శ్రీకాకుళం జిల్లాలోని పర్వతాల పేటలో 1863 ఆగస్టు 29న వీర్రాజు, వెంకమ్మ దంపతులకు గిడుగు జన్మించారు. 1875లో తండ్రి మరణించేవరకూ పర్వతాల పేటలో చదువుకున్న రామమూర్తి ఆ తరువాత విశాఖలోని తన మేనమామ ఇంటికి చేరుకున్నారు.

అక్కడ హైస్కూల్లో చదువుతున్న రోజుల్లోనే ముఖలింగ దేవాలయం శాసనాలను సొంతగా చదివి అర్థం చేసుకున్నారు. 1879లో మెట్రిక్యులేషన్ పాసయిన తరువాత టీచరుగా పని చేస్తూ, చదువు కొనసాగించారు. 1886లో ఎఫ్.ఎను, 1896లో బి.ఎను

‘నేను సైతం ప్రపంచాగ్నికి సమిధనొక్కటి ఆహుతిచ్చాను! ’... అంటూ మహాకవి శ్రీశ్రీ రాసిన ఈ కవిత నాకు చాలా ఇష్టం. మరి మీకో...

జయభేరి

నేను సైతం
ప్రపంచాగ్నికి
సమిధనొక్కటి ఆహుతిచ్చాను!
నేను సైతం
విశ్వవృష్టికి
అశ్రువొక్కటి ధారపోశాను!
నేను సైతం
భువనఘోషకు
వెర్రిగొంతుక విచ్చి మ్రోశాను!
* * *
ఎండకాలం మండినప్పుడు
గబ్బిలం వలె
క్రాగిపోలేదా!
వానకాలం ముసిరి రాగా
నిలువు నిలువున
నీరు కాలేదా?
శీతకాలం కోత పెట్టగ
కొరడు కట్టీ,
ఆకలేసీ కేకలేశానే!
* * *
నే నొక్కణ్ణీ
నిల్చిపోతే-
చండ్రగాడ్పులు, వానమబ్బులు, మంచుసోనలు
భూమి మీదా
భుగ్నమవుతాయి!
నింగినుండీ తొంగిచూసే
రంగు రంగుల చుక్కలన్నీ
రాలి, నెత్తురు కక్కుకుంటూ
పేలిపోతాయి!
పగళ్లన్నీ పగిలిపోయీ,
నిశీథాలూ విశీర్ణిల్లీ,
మహాప్రళయం జగం నిండా
ప్రగల్భిస్తుంది!
* * *
నే నొకణ్ణి ధాత్రినిండా
నిండిపోయీ-
నా కుహూరుత శీకరాలే
లోకమంతా జల్లులాడే
ఆ ముహూర్తాలాగమిస్తాయి!
* * *
నేను సైతం
ప్రపంచాబ్జపు
తెల్లరేకై పల్లవిస్తాను!
నేను సైతం
విశ్వవీణకు
తంత్రినై మూర్ఛనలు పోతాను!
నేను సైతం
భువన భవనపు
బావుటానై పైకి లేస్తాను!

మన తెలుగు వెలుగులు

తెలుగు జాతికి ఖ్యాతిని తెచ్చిన ఎందరో ప్రతిభావంతులు ఉన్నారు. అన్ని రంగాల్లోను ప్రతిభామూర్తులై వెలిగి జాతికి స్ఫూర్తిగా నిలిచిన అటువంటి మహనీయుల్లో కొందరి వివరాలను లేశమాత్రంగా తెలుసుకుందాం.

తెలుగు భాషా సాహితీవేత్తకు 'భాషా సమ్మాన్' పురస్కారం

ప్రసిద్ధ తెలుగు సాహిత్య చరిత్రకారులు, పండితులు, పరిశోధకులు కొర్లపాటి శ్రీరామమూర్తికి కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ భాషా సమ్మాన్‌ పురస్కారాన్ని ప్రకటించింది. ఆయనను దక్షిణాది నుంచి ఈ పురస్కారానికి ఎంపిక చేశారు. ఉత్తరాది నుంచి పంజాబీ పండితులు గురుదేవ్‌సింగ్‌ కూడా ఈ పురస్కారం లభించింది. ప్రాచీన, మధ్య యుగాల సాహిత్య రంగంలో వారు చేసిన విశేష కృషికిగానూ వారికి భాషా సమ్మాన్‌ ప్రకటిస్తున్నట్టుగా అకాడమీ తెలిపింది. వీరిద్దరుగాక, అకాడమీ గుర్తింపు లభించని ఆరు భాషల నుంచి మరో ఎనిమిది మందికి కూడా ఈ పురస్కారం లభించింది. భాషా సమ్మేళన్‌కు ఎంపికైన ఒక్కొక్కరికీ లక్ష రూపాయల నగదు, తామ్రపత్రం ఇచ్చి సత్కరిస్తారు.

తెలుగుభాషలో కొర్లపాటి శ్రీరామమూర్తి అరుదైన, లోతైన పరిశోధనలు చేశారు. నన్నయ, తిక్కన, ఎర్రన కాలం నాటి గ్రంథాల నుంచి నిన్నమొన్నటి వరకు వచ్చిన రచనలను పరిశీలించి రెండువేల